การสังเคราะห์ข้อมูลผลงาน อสม. ดีเด่นระดับชาติ
และ อสม.ดีเยี่ยม



กลุ่มของผลงาน  การจัดการสุขภาพชุมชน อสม. ดีเยี่ยม     ปีที่ได้รับรางวัล พ.ศ.๒๕๕๗

ชื่อผลงาน  การจัดการสุขภาพชุมชนแบบองค์รวม ณ หมู่ ๕ ต.เทพา อ.เทพา จ.สงขลา

สาขาที่เด่นของผลงาน  สาขาปฏิบัติงานในพื้นที่พิเศษชายแดนภาคใต้

เจ้าของผลงาน (อสม.)  นายหมัดอุเส็น สามารถ

สถานที่ติดต่อ  บ้านเลขที่ ๒๒๗ หมู่ ๕ ต.เทพา อ.เทพา จ.สงขลา

บทคัดย่อ

ผลงานของอสม.ดีเยี่ยมชิ้นนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อดำเนินกิจกรรมและโครงการการจัดการสุขภาพชุมชนแบบองค์รวมในพื้นที่ หมู่ ๕ ต.เทพา อ.เทพา จ.สงขลา ตั้งแต่ พ.ศ.๒๕๕๒ จนถึง ๒๕๕๖ ดังมีผลสำเร็จคือ มีการจัดตั้งศูนย์ประสานงานข้อมูลชุมชนเพื่อรับทราบสถานการณ์ที่เป็นจริงจากพื้นที่ ชมรมออกกำลังกาย และชมรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมต้นแบบ รวมทั้งการจัดกิจกรรมกีฬาสามัคคี และการอบรมเยาวชนโดยใช้หลักศาสนาอิสลาม มีการดำเนินโครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ความไม่สงบ โครงการเยียวยาผู้ที่ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ความไม่สงบ และ โครงการสายใยรักครอบครัวสืบสานวัฒนธรรม นอกจากนี้ยังมีผลสำเร็จที่เป็นโครงการเด่นๆคือ โครงการรอมฎอนสัมพันธ์ (พ.ศ.๒๕๕๒-๒๕๕๖) ด้วยการส่งเสริมวัฒนธรรมประเพณี ประสานความร่วมมือระหว่างเจ้าหน้าที่ภาครัฐ อาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) และชุมชน โครงการสายใยรักครอบครัวห่างไกลยาเสพติด (พ.ศ.๒๕๕๒-๒๕๕๖) นำมาสู่การสร้างเครือข่ายป้องกันและตระหนักถึงภัยของยาเสพติดในเยาวชน ครอบครัว และชุมชน โครงการหมู่บ้านปรับเปลี่ยนพฤติกรรม (พ.ศ.๒๕๕๔-๒๕๕๖) ตามแนวทางปฏิบัติ ๓ ล. คือ ลดอาหารหวาน-มัน-เค็ม และ ๒ ต. คือ ต้องออกกำลังกาย และต้องกินผัก สามารถลดกลุ่มเสี่ยงที่เป็นโรคความดันโลหิตสูง จากร้อยละ ๗๗.๕ เหลือเพียง ร้อยละ ๑ และโครงการใช้แผนที่ทางเดินยุทธศาสตร์ตำบลเทพา พ.ศ.๒๕๕๖ สามารถนำไปสู่การจัดทำแผนสุขภาพตำบล และเกิดโครงการพัฒนาที่ดำเนินการในพ.ศ.๒๕๕๗ คือ โครงการส่งเสริมสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพเพื่อควบคุมและป้องกันโรคเรื้อรัง และโครงการเยาวชนห่างไกลยาเสพติด อันส่งผลลัพธ์ให้ชาวบ้านที่อยู่ภายใต้เหตุการณ์ความไม่สงบมีสุขภาพและคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

สถานการ์และความสำคัญของปัญหา

พื้นที่ หมู่ ๕ ต.เทพา อ.เทพา จ.สงขลา เป็นพื้นที่ที่อยู่ภายใต้สถานการณ์ความไม่สงบในพื้นที่พิเศษสามจังหวัดชายแดนภาคใต้มานานหลายปี ส่งผลกระทบต่อความปลอดภัย และคุณภาพชีวิตของชาวบ้าน ตลอดจนการทำงานของเจ้าหน้าที่รัฐและอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) อสม.เจ้าของผลงานชิ้นนี้มีแรงบันดาลใจที่ในการขับเคลื่อนกิจกรรมการสาธารณสุขมูลฐาน ภายใต้บริบทการจัดการสุขภาพชุมชนแบบองค์รวม เพื่อเยียวยาและสนับสนุนชาวบ้านที่ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ความไม่สงบ ให้มีสุขภาพและคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

แนวคิดในการดำเนินการ/กรอบแนวคิด

ดำเนินกิจกรรมและโครงการต่างๆตามกรอบแนวคิดการจัดการสุขภาพชุมชนแบบองค์รวม ผสมผสานกับหลักศาสนาอิสลาม ในพื้นที่หมู่ ๕ ต.เทพา อ.เทพา จ.สงขลา พ.ศ.๒๕๕๒-๒๕๕๗

วัตถุประสงค์

ดำเนินกิจกรรมและโครงการการจัดการสุขภาพชุมชนแบบองค์รวม เพื่อเยียวยาและสนับสนุนผู้ที่ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ความไม่สงบ พื้นที่หมู่ ๕ ต.เทพา อ.เทพา จ.สงขลา ให้มีสุขภาพและคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

วิธีการ/ขั้นตอน/กระบวนงาน

แผนดำเนินงาน วางแผนดำเนินกิจกรรมและโครงการต่างๆร่วมกับ ทีมงานอสม. ผู้นำชุมชน ผู้นำทางศาสนาอิสลาม เจ้าหน้าที่จากโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเทพ และองค์การบริหารส่วนตำบลเทพา

การดำเนินงาน อสม.เจ้าของผลงานเป็นหัวหน้าโครงการต่างๆ และเป็นผู้นำการขับเคลื่อนกิจกรรมร่วมกับชาวบ้าน ผู้นำชุมชน ผู้นำศาสนาอิสลาม และประสานการทำงานร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

การประเมินผลสำเร็จของผลงาน

วิธีการประเมินผลสำเร็จ (การเก็บรวบรวมข้อมูล ฯลฯ) ดำเนินกิจกรรมและโครงการการจัดการสุขภาพชุมชนแบบองค์รวม ที่มีการดำเนินการเป็นประโยชน์ต่อชาวบ้านอย่างเป็นรูปธรรม

ผลผลิตที่เกิดขึ้น
• มีการจัดตั้งศูนย์ประสานงานข้อมูลชุมชนเพื่อรับทราบสถานการณ์ที่เป็นจริงจากพื้นที่ ชมรมออกกำลังกาย และชมรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมต้นแบบ รวมทั้งการจัดกิจกรรมกีฬาสามัคคี และการอบรมเยาวชนโดยใช้หลักศาสนาอิสลาม
• มีการดำเนินโครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ความไม่สงบ โครงการเยียวยาผู้ที่ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ความไม่สงบ และ โครงการสายใยรักครอบครัวสืบสานวัฒนธรรม
• โครงการรอมฎอนสัมพันธ์ ดำเนินการระหว่าง พ.ศ.๒๕๕๒-๒๕๕๖ ด้วยการถือศีลอดร่วมกัน สามารถส่งเสริมวัฒนธรรมประเพณี ประสานความร่วมมือระหว่างเจ้าหน้าที่ภาครัฐ อาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) และชุมชน ได้เป็นอย่างดี
• โครงการสายใยรักครอบครัวห่างไกลยาเสพติด ดำเนินการระหว่าง พ.ศ.๒๕๕๒-๒๕๕๖ นำมาสู่การสร้างเครือข่ายป้องกันและตระหนักถึงภัยของยาเสพติด ในเยาวชน ครอบครัว และชุมชน
• โครงการหมู่บ้านปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ดำเนินการระหว่าง พ.ศ.๒๕๕๔-๒๕๕๖ ด้วยแนวทางปฏิบัติ ๓ ล. คือ ลดอาหารหวาน ลดอาหารมัน และลดอาหารเค็ม และ ๒ ต. คือ ต้องออกกำลังกาย และต้องกินผัก สามารถลดกลุ่มเสี่ยงที่เป็นโรคความดันโลหิตสูง จากร้อยละ ๗๗.๕ ให้เหลือเพียง ร้อยละ ๑
• โครงการใช้แผนที่ทางเดินยุทธศาสตร์ตำบลเทพา พ.ศ.๒๕๕๖ สามารถนำไปสู่การจัดทำแผนสุขภาพตำบลที่ครอบคลุมทั้ง ๙ หมู่บ้านของ ต.เทพา และโครงการพัฒนาที่ดำเนินการใน พ.ศ.๒๕๕๗ จำนวน ๒ โครงการ คือ โครงการส่งเสริมสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพเพื่อควบคุมและป้องกันโรคเรื้อรัง และโครงการเยาวชนห่างไกลยาเสพติด

ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น
การดำเนินกิจกรรมและโครงการต่างในการจัดการสุขภาพชุมชนแบบองค์รวม ณ พื้นที่หมู่ ๕ ต.เทพา อ.เทพา จ.สงขลา พ.ศ.๒๕๕๒-๒๕๕๗ ก่อให้เกิดผลลัพธ์ที่เป็นการส่งเสริมคุณภาพชีวิตและสุขภาพของชาวบ้านและผู้เคราะห์ร้ายจากเหตุการณ์ความไม่สงบอย่างเป็นรูปธรรมและเป็นที่ยอมรับ และยังคงดำเนินการสืบเนื่องกระทั่งปัจจุบัน

ปัจจัยแห่งความสำเร็จ/ปัจจัยสนับสนุนให้เกิดความสำเร็จของผลงาน

ด้านเจ้าของผลงาน นายหมัดอุเส็น สามารถ เป็นผู้นำท้องถิ่นของศาสนาอิสลาม และเป็นผู้นำชุมชน ที่อุทิศตนทำงานเพื่อประโยชน์สุขของชุมชนมาโดยตลอด ให้ความเคารพต่อความรัก ความเป็นเอกภาพ การแบ่งปัน การทำงานเป็นทีม ชุมชน และ หลักการของศาสนาอิสลาม

ด้านทีมพี่เลี้ยง การสนับสนุนทางด้านวิชาการจากเจ้าหน้าที่สาธารณสุข รพ.สต.เทพา และความร่วมมือในการพัฒนาจากองค์กรบริหารส่วนตำบลเทพา

ด้านทีมบริหารจัดการ ทีมงาน อสม. ผู้นำชุมชน และ อิหม่าม มีความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน และเป็นทีมงานคุณภาพ

ประวัติของ อสม.

นายหมัดอุเส็น สามารถ อายุ ๔๔ ปี สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีสาขาสังคมศาสตร์ (รัฐศาสตร์) ระยะเวลาที่เป็น อสม. ๒๐ ปี