การสังเคราะห์ข้อมูลผลงาน อสม. ดีเด่นระดับชาติ
และ อสม.ดีเยี่ยม



กลุ่มของผลงาน  การจัดการสุขภาพชุมชน อสม. ดีเยี่ยม     ปีที่ได้รับรางวัล พ.ศ.๒๕๕๗

ชื่อผลงาน  การส่งเสริมสุขภาพชุมชนแบบยั่งยืน ณ ชุมชนสิวารัตน์ ต.อ้อมน้อย อ.กระทุ่มแบน จ.สมุทรสาคร

สาขาที่เด่นของผลงาน  สาขาการส่งเสริมสุขภาพชุมชน

เจ้าของผลงาน (อสม.)  นางสุนีย์ สุขสันต์สิริมา

สถานที่ติดต่อ  บ้านเลขที่ ๘๘/๕๙๒ หมู่ ๕ ชุมชนสิวารัตน์ ต.อ้อมน้อย อ.กระทุ่มแบน จ.สมุทรสาคร

บทคัดย่อ

ผลงานของอสม.ชิ้นนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ นำแนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง หมู่บ้านจัดการสุขภาพ และชุมชนเข้มแข็ง มาประยุกต์ใช้สำหรับการส่งเสริมสุขภาพชุมชนแบบยั่งยืน ณ ชุมชนสิวารัตน์ ต.อ้อมน้อย อ.กระทุ่มแบน จ.สมุทรสาคร ระหว่าง พ.ศ.๒๕๔๘-๒๕๕๗ โดยการจัดตั้งศูนย์บริการสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน และชมรมรักษ์สุขภาพ ภายใต้การดำเนินการของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ดำเนินการจำแนกกลุ่มเป้าหมายออกเป็น กลุ่มหญิงมีครรภ์และมารดาหลังคลอด ทารกและเด็กก่อนวัยเรียน เด็กวัยเรียน วัยรุ่น สตรีอายุ ๓๕ ปีขึ้นไป กลุ่มอายุ ๔๐-๖๐ ปี และกลุ่มอายุ ๗๐ ปีขึ้นไป ให้ได้รับการดูแลสุขภาพอย่างทั่วถึง เช่น ได้รับการถ่ายทอดองค์ความรู้เพื่อการดูแลสุขภาพ การเข้าร่วมกิจกรรมการออกกำลังกาย การใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อการส่งเสริมสุขภาพ และการเข้าร่วมกิจกรรมวัฒนธรรม-ประเพณีต่างๆ รวมทั้งมีการขับเคลื่อนกิจกรรมและโครงการต่างๆเพื่อการส่งเสริมสุขภาพที่ครอบคลุม ด้านอาหารและการคุ้มครองผู้บริโภค สุขภาพจิต อนามัยสิ่งแวดล้อม การป้องกันและควบคุมโรคติดต่อ การลดอบายมุข และการส่งเสริมอนามัยวัยเจริญพันธุ์ เป็นต้น อีกทั้งยังมีการสำรวจกลุ่มเป้าหมายที่มีภาวะเสี่ยงต่อโรคเบาหวาน ภาวะอ้วน และความดันโลหิตสูง นอกจากนี้ยังมีการประสานความร่วมมือกับโรงพยาบาลกระทุ่มแบนจัดนักกายภาพบำบัดมาให้บริการผู้ที่มีปัญหาในการออกกำลังกายในชุมชน รวมทั้งการจัดตั้งเครือข่ายดูแลผู้สูงอายุในชุมชน และการดูแลผู้ป่วยจิตเวชในชุมชนจำนวน ๓ คน อย่างต่อเนื่อง อันส่งผลให้เกิดกระบวนการส่งเสริมสุขภาพชุมชนแบบยั่งยืน ชาวบ้านมีสุขภาพและคุณภาพชีวิตที่ดี

สถานการ์และความสำคัญของปัญหา

ชุมชนสิวารัตน์ ต.อ้อมน้อย อ.กระทุ่มแบน จ.สมุทรสาคร เป็นชุมชนเกิดใหม่อันเนื่องมาจากหมู่บ้านจัดสรร ชาวบ้านส่วนใหญ่เป็นลูกค้าของโครงการบ้านจัดสรร ต่างอยู่อาศัยกันโดยปราศจากความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน (เช่น ไม่มีไฟฟ้าส่องทางเข้า-ออกหมู่บ้าน) และไม่มีการให้บริการสาธารณสุขสำหรับชาวบ้าน อสม.เจ้าของผลงานชิ้นนี้เป็นผู้นำในการเจรจากับเจ้าของโครงการหมู่บ้านจัดสรร และเทศบาลนครอ้อมน้อย จนได้มีการติดตั้งไฟฟ้าส่องถนนในเวลาต่อมา และมีการดำเนินการก่อตั้งศูนย์บริการสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน เมื่อ พ.ศ.๒๕๔๘ เพื่อให้คำปรึกษาด้านสุขภาพและการปฐมพยาบาลเบื้องต้นต่อชาวบ้าน โดย อสม.เจ้าของผลงานชิ้นนี้อุทิศตนเป็นอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ตั้งแต่ พ.ศ.๒๕๔๔ ดำเนินกิจกรรมสาธารณสุขเพื่อพัฒนาสุขภาพและคุณภาพชีวิตของชาวบ้าน อันประสบความสำเร็จในระดับที่น่าพอใจ ต่อมาได้เกิดแรงบันดาลใจที่จะนำแนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง หมู่บ้านจัดการสุขภาพ และชุมชนเข้มแข็ง มาประยุกต์ใช้เพื่อให้เกิดการส่งเสริมสุขภาพชุมชนแบบยั่งยืน

แนวคิดในการดำเนินการ/กรอบแนวคิด

ดำเนินงาน ในพื้นที่ชุมชนสิวารัตน์ ต.อ้อมน้อย อ.กระทุ่มแบน จ.สมุทรสาคร พ.ศ. ๒๕๔๘-๒๕๕๗ ภายใต้กรอบแนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง หมู่บ้านจัดการสุขภาพ และชุมชนเข้มแข็ง

วัตถุประสงค์

ดำเนินกิจกรรมและโครงการต่างๆ เพื่อให้เกิดการส่งเสริมสุขภาพชุมชนแบบยั่งยืน ณ ชุมชนสิวารัตน์ ต.อ้อมน้อย อ.กระทุ่มแบน จ.สมุทรสาคร เล็งผลให้ชาวบ้านมีสุขภาพและคุณภาพชีวิตที่ดียิ่งขึ้น

วิธีการ/ขั้นตอน/กระบวนงาน

แผนดำเนินงาน แผนสุขภาพชุมชนถูกจัดทำขึ้นในรูปแบบของคณะกรรมการชุมชน ภายใต้การการมีส่วนร่วมของชาวบ้านและผู้นำชุมชน โดยการสนับสนุนจากเทศลายนครอ้อมน้อย และโรงพยาบาลกระทุ่มแบน

การประเมินผลสำเร็จของผลงาน

วิธีการประเมินผลสำเร็จ (การเก็บรวบรวมข้อมูล ฯลฯ)โครงการและกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพต่างๆที่เกิดขึ้นจริงในชุมชน เอื้อประโยชน์ต่อการยกระดับสุขภาพและคุณภาพชีวิตของชาวบ้าน

ผลผลิตที่เกิดขึ้น
• มีการก่อตั้งศูนย์บริการสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน และจัดตั้งชมรมรักษ์สุขภาพ ภายใต้การดำเนินการของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) โดยดำเนินการแยกกลุ่มเป้าหมายออกเป็นกลุ่มๆ คือ กลุ่มหญิงมีครรภ์และมารดาหลังคลอด ทารกและเด็กก่อนวัยเรียน เด็กวัยเรียน วัยรุ่น สตรีอายุ ๓๕ ปีขึ้นไป กลุ่มอายุ ๔๐-๖๐ ปี และกลุ่มอายุ ๗๐ ปีขึ้นไป เพื่อให้ได้รับการดูแลสุขภาพอย่างทั่วถึง เช่น ได้รับการถ่ายทอดองค์ความรู้เพื่อการดูแลสุขภาพ การเข้าร่วมกิจกรรมการออกกำลังกาย การใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อการส่งเสริมสุขภาพ และการเข้าร่วมกิจกรรมวัฒนธรรม-ประเพณีต่างๆ
• มีการขับเคลื่อนกิจกรรมและโครงการต่างๆเพื่อการส่งเสริมสุขภาพที่ครอบคลุม ด้านอาหารและการคุ้มครองผู้บริโภค สุขภาพจิต อนามัยสิ่งแวดล้อม การป้องกันและควบคุมโรคติดต่อ การลดอบายมุข และการส่งเสริมอนามัยวัยเจริญพันธุ์ เป็นต้น
• มีการสำรวจกลุ่มเป้าหมายที่มีภาวะเสี่ยงต่อโรคเบาหวาน ภาวะอ้วน และความดันโลหิตสูง พร้อมกับให้คำปรึกษาสำหรับการดูแลสุขภาพและการปรับพฤติกรรมสุขภาพ
• มีการประสานความร่วมมือกับโรงพยาบาลกระทุ่มแบนจัดนักกายภาพบำบัดมาให้บริการผู้ที่มีปัญหาในการออกกำลังกายในชุมชน รวมทั้งการจัดตั้งเครือข่ายดูแลผู้สูงอายุในชุมชน และการดูแลผู้ป่วยจิตเวชในชุมชนจำนวน ๓ คน อย่างต่อเนื่อง

ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น
เกิดกระบวนการส่งเสริมสุขภาพชุมชนแบบยั่งยืน ภายใต้กรอบแนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง หมู่บ้านจัดการสุขภาพ และชุมชนเข้มแข็ง อันส่งผลลัพธ์ให้ชาวบ้านมีสุขภาพและคุณภาพชีวิตที่ดียิ่งขึ้น

ปัจจัยแห่งความสำเร็จ/ปัจจัยสนับสนุนให้เกิดความสำเร็จของผลงาน

ด้านเจ้าของผลงาน นางสุนีย์ สุขสันต์สิริมา ปฏิบัติหน้าที่ อสม.เป็นระยะเวลา ๑๓ ปี เป็นผู้นำที่มีความตั้งใจในการพัฒนาชุมชน มีศักยภาพในการประสานงาน และการทำงานร่วมกับคนอื่นๆ

ด้านทีมพี่เลี้ยง การสนับสนุนทางด้านวิชาการและทางด้านสุขภาพจากเทศบาลนครอ้อมน้อย และโรงพยาบาลกระทุ่มแบน

ด้านทีมบริหารจัดการ ทีมงาน อสม. และแกนนำชุมชน มีความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันและเป็นทีมงานคุณภาพ

ประวัติของ อสม.

นางสุนีย์ สุขสันต์สิริมา อายุ ๖๗ ปี ปฏิบัติหน้าที่ อสม.เป็นระยะเวลา ๑๓ ปี ประกอบอาชีพค้าขาย การศึกษาระดับประถมศึกษาปีที่ ๔