การสังเคราะห์ข้อมูลผลงาน อสม. ดีเด่นระดับชาติ
และ อสม.ดีเยี่ยม



กลุ่มของผลงาน  การจัดการสุขภาพชุมชน อสม. ดีเด่นระดับชาติ     ปีที่ได้รับรางวัล พ.ศ.๒๕๕๗

ชื่อผลงาน  : วิสาหกิจชุมชนเพื่อการจัดการสุขภาพชุมชน บ้านโนนสว่าง หมู่ ๑๒ ต.เชียงใหม่ อ.โพธิ์ไทร จ.ร้อยเอ็ด

สาขาที่เด่นของผลงาน  การจัดการสุขภาพชุมชน

เจ้าของผลงาน (อสม.)  นายสมชาย จรบุรมย์

สถานที่ติดต่อ   บ้านโนนสว่าง หมู่ ๑๒ ต.เชียงใหม่ อ.โพธิ์ไทร จ.ร้อยเอ็ด

บทคัดย่อ

วิสาหกิจชุมชนถูกนำมาใช้ร่วมกับการจัดการสุขภาพชุมชน โดยใช้แผนที่ทางเดินยุทธศาสตร์ เพื่อแก้ปัญหาสุขภาพของชาวบ้านแบบองค์รวม ประสบความสำเร็จอย่างดียิ่งที่บ้านโนนสว่าง หมู่ ๑๒ ต.เชียงใหม่ อ.โพธิ์ไทร จ.ร้อยเอ็ด การดำเนินงานวิสาหกิจชุมชนโดยการจำแนกชาวบ้านออกเป็น ๘ กลุ่ม ตามสาขาอาชีพ และ กู้ยืมเงินจากกองต่างๆของชุมชน เช่น กองทุนเงินหนึ่งล้านบาท กองทุนเอสเอ็มแอล เพื่อนำมาเป็นทุนสำหรับประกอบอาชีพ ซึ่งสามารถยกระดับรายได้ พร้อมกับลดภาระหนี้สินของชาวบ้านได้อย่างชัดเจน ขณะเดียวกันก็ดำเนินงานการจัดการสุขภาพชุมชนคู่ขนานกันย โดยเน้นที่ การสร้างเสริมสุขภาพ การควบคุมและป้องกันโรคติดต่อ การฟื้นฟูสุขภาพ และการคุ้มครองผู้บริโภค กิจกรรมทางสุขภาพในชุมชนถูกจัดขึ้นอย่างต่อเนื่องตามแผนงาน เช่น กิจกรรมตรวจคัดกรองผู้ป่วยโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง การรณรงค์ให้มีการออกกำลังกาย กิจกรรมการบริโภค และ กิจกรรมสำหรับการขจัดอบายมุขออกไปจากชุมชน เป็นต้น ความปลอดภัยต่อชีวิตและทรัพย์สินของชาวบ้านในชุมชนได้รับการจัดการในรูปแบบของการมีส่วนร่วมหลายระดับ สำหรับกิจกรรมการแก้ปัญหายาเสพติดในชุมชน มีการให้การศึกษา การใช้มาตรการทางสังคม และการบังคับใช้กฎหมาย เพื่อสร้างความสงบสุขให้กับชาวบ้านและชุมชนอย่างยั่งยืน

สถานการ์และความสำคัญของปัญหา

ความยากจนเป็นหนึ่งในปัญหาพื้นฐานที่สำคัญของชาวบ้านในชุมชน อันมีสาเหตุมาจาก รายได้ต่ำ ภาระหนี้สินมาก และ ขาดเงินทุนสำหรับการประกอบอาชีพ ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อคุณภาพชีวิตและสุขภาพของชาวบ้าน การจัดการบริหารสุขภาพชุมชนที่เคยเป็นมาในอดีตยังขาดประสิทธิภาพ เนื่องจากไม่มีเป้าหายที่ชัดเจนและขาดการวางแผนที่รัดกุม ผลงานชิ้นนี้เป็นผลมาจากการนำแผนที่ทางเดินยุทธศาสตร์มาใช้ในการวางแผนงาน บูรณาการเข้ากับภูมิปัญญาท้องถิ่น ภายใต้กรอบของการดำเนินงานทางด้านการสร้างเสริมสุขภาพ การควบคุมและป้องกันโรคติดต่อ การฟื้นฟูสุขภาพ และการคุ้มครองผู้บริโภค ร่วมกับการนำวิสาหกิจชุมชนมายกระดับคุณภาพชีวิตของชาวบ้านด้วยการสร้างรายได้และลดภาระหนี้สิน กองทุนต่างๆของชุมชน เช่น กองทุนเงินหนึ่งล้านบาท กองทุนเอสเอ็มแอล จะถูกจัดการบริหารแบบการมีส่วนร่วมของชุมชน เพื่อนำเงินมาเป็นเงินทุนสำหรับการประกอบอาชีพของชาวบ้าน

แนวคิดในการดำเนินการ/กรอบแนวคิด

ดำเนินงาน วิสาหกิจชุมชนเพื่อการจัดการสุขภาพชุมชน ณ หมู่บ้านโนนสว่าง หมู่ ๑๒ ต.เชียงใหม่ อ.โพธิ์ไทร จ.ร้อยเอ็ด ระหว่าง พ.ศ. ๒๕๕๕-๒๕๕๖

วัตถุประสงค์

เพื่อขับเคลื่อนแผนงานจัดการสุขภาพชุมชนแบบองค์รวม และวิสาหกิจชุมชน ณ หมู่บ้านโนนสว่าง หมู่ ๑๒ ต.เชียงใหม่ อ.โพธิ์ไทร จ.ร้อยเอ็ด

วิธีการ/ขั้นตอน/กระบวนงาน

แผนงานการจัดการสุขภาพชุมชนแบบองค์รวม ถูกจัดทำขึ้นภายใต้การมีส่วนร่วมของผู้นำชุมชน และการบูรณาการกับภูมิปํญญาท้องถิ่น โดยใช้แผนที่ทางเดินยุทธศาสตร์ กำหนดกรอบและแนวทางการทำงาน เช่น การสร้างเสริมสุขภาพ การควบคุมและป้องกันโรคติดต่อ การฟื้นฟูสุขภาพ การคุ้มครองผู้บริโภค ความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน และ การแก้ปัญหายาเสพย์ติดของชุมชน เป็นต้น

วิสาหกิจชุมชน ดำเนินการโดยการจัดการบริหารกองทุนต่างๆของชุมชน เช่น กองทุนเงินหนึ่งล้านบาท กองทุนเอสเอ็มแอล แบบการมีส่วนร่วมของชุมชน เพื่อกระจายเงินออกมาเป็นเงินทุนสำหรับการประกอบอาชีพของชาวบ้าน

การประเมินผลสำเร็จของผลงาน

วิธีการประเมินผลสำเร็จ (การเก็บรวบรวมข้อมูล ฯลฯ) ตัวชี้วัดที่ใช้ประเมินผลสำเร็จของงาน เช่น รายได้และภาระหนี้สินของชาวบ้าน กิจกรรมต่างๆที่เกิดขึ้นจริงจากการดำเนินงานวิสาหกิจชุมชนและการจัดการสุขภาพชุมชน

ผลผลิตที่เกิดขึ้น
เกิดวิสาหกิจชุมชนในหมู่บ้านโนนสว่างและขยายตัวครอบคลุม ต.เชียงใหม่ ชาวบ้านกู้ยืมเงินจากกองทุนเงินหนึ่งล้านบาท และ กองทุนเอสเอ็มแอล เพื่อนำมาสร้างอาชีพ รวมทั้งหมด ๘ กลุ่มอาชีพ เช่น กลุ่มทำหมอนและทอเสื่อ มีรายได้เฉลี่ย ๔๕๐๐ บาท/เดือน/คน และมีภาระหนี้สินเฉลี่ยลดลง กิจกรรมทางด้านสุขภาพต่างๆ เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องและขยายครอบคลุมทั่วทั้งตำบลเชียงใหม่ ปัญหายาเสพย์ติดและความปลอดภัยของชาวบ้านได้รับการแก้ปัญหาอย่างจริงจัง

ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น วิสาหกิจชุมชนได้สร้างอาชีพกับชาวบ้านโนนสว่าง มีรายได้เฉลี่ยเพิ่มขึ้น พร้อมกับภาระหนี้สินที่ลดลง ส่งผลให้มีคุณภาพชีวิตที่ดียิ่งขึ้น ขณะที่การดำเนินงานจัดการสุขภาพชุมชนแบบองค์รวม ส่งผลให้ชาวบ้านมีสุขภาพที่ดี สามารถเข้าถึงการให้บริการทางสุขภาพอย่างทั่วถึง

ปัจจัยแห่งความสำเร็จ/ปัจจัยสนับสนุนให้เกิดความสำเร็จของผลงาน

ด้านเจ้าของผลงาน นายสมชาย จรบุรมย์ เป็นผู้นำชมชนที่มีความสามารถ (ปัจจุบันเป็นผู้ใหญ่บ้าน หมู่ ๑๒ บ้านโนนสว่าง) วิสัยทัศน์กว้างไกล อุทิศตนเพื่องานสาธารณะมาโดยตลอด ระยะเวลาของการเป็นอสม. ๑๗ ปี

ด้านทีมพี่เลี้ยง ทีมพี่เลี้ยงจาก รพ.สต. และผู้นำชุมชนที่ร่วมกันขับเคลื่อนงาน มีความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน

ด้านทีมบริหารจัดการ ทีมงานเพื่อน อสม. มีความรักและสามัคคี เป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน และเป็นทีมงานที่มีคุณภาพ

ประวัติของ อสม.

นายสมชาย จรบุรมย์ อายุ ๔๘ ปี นับถือศาสนาพุทธ อาชีพหลัก ทำนา อาชีพเสริม ทอเสื่อระยะเวลา ทำงานเป็น อสม. เป็นเวลา ๑๗ ปี สำเร็จการการศึกษา มัธยมศึกษาปีที่ ๖