การสังเคราะห์ข้อมูลผลงาน อสม. ดีเด่นระดับชาติ
และ อสม.ดีเยี่ยม



กลุ่มของผลงาน  การจัดการสุขภาพชุมชน อสม. ดีเด่นระดับชาติ     ปีที่ได้รับรางวัล พ.ศ.๒๕๕๗

ชื่อผลงาน  : การแก้ปัญหา ตีตรา ผู้ติดเชื้อเอชไอวีและผู้ป่วยโรคเอดส์ บ้านหมู่ที่ 10 ตำบลเหล่าดอกไม้ อำเภอชื่นชม จังหวัดมหาสารคาม

สาขาที่เด่นของผลงาน  การป้องกันและแก้ไขปัญหาโรคเอดส์ในชุมชน

เจ้าของผลงาน (อสม.)  นางอรทัย นรศรี

สถานที่ติดต่อ   บ้านเลขที่ 72 หมู่ที่ 10 ตำบลเหล่าดอกไม้ อำเภอชื่นชม จังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ

ผู้ติดเชื้อเอชไอวีและผู้ป่วยเป็นโรคเอดส์ เป็นประเด็นปัญหาสุขภาพที่สำคัญของ ต.เหล่าดอกไม้ อ.ชื่นชม จ.มหาสารคาม โดยผู้ติดเชื้อเอชไอวีและผู้ป่วยเป็นโรคเอดส์มักได้รับ การตีตรา หรือ รังเกียจ จากผู้คนต่างๆในชุมชน วัตถุประสงค์ของผลงานชิ้นนี้เพื่อ ๑) จัดการบริหารให้ผู้ป่วยโรคเอดส์ให้ได้รับการรักษาอย่างต่อเนื่อง ๒) ทำการป้องกันไม่ให้มีผู้ติดเชื้อเอชไอวีรายใหม่เพิ่มขึ้น และ ๓) เพื่อดำเนินการให้ชุมชนยุติหรือลดการกระทำที่เป็นการ ตีตรา ผู้ติดเชื้อเอชไอวีและผู้ป่วยโรคเอดส์ แผนดำเนินงานที่จัดทำขึ้นจากการวิเคราะห์สถานการณ์และการมีส่วนร่วมของชุมชน มีการค้นคิดนวัตกรรมเพื่อใช้ช่วยเหลือกลุ่มเป้าหมายที่เสี่ยงต่อการติดเชื้อเอชไอวี ผู้ติดเชื้อเอชไอวี และผู้ป่วยโรคเอดส์ พบว่าสามารถทำให้กลุ่มที่เสี่ยงต่อการติดเชื้อเอชไอวีตัดสินใจตรวจเลือดด้วยตนเอง ผู้ติดเชื้อเอชไอวีและผู้ป่วยโรคเอดส์ได้รับการดูแลและกินยาอย่างต่อเนื่อง มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น พร้อมๆกับการถูกตีตราจากชุมชนที่หายไป

สถานการ์และความสำคัญของปัญหา

ผู้ติดเชื้อเอชไอวีและผู้ป่วยเป็นโรคเอดส์ เป็นประเด็นปัญหาสุขภาพที่สำคัญของ ต.เหล่าดอกไม้ อ.ชื่นชม จ.มหาสารคาม และมีรายงานผู้ติดเชื้อเอชไอวีเพิ่มขึ้นระหว่างพ.ศ.๒๕๕๓-๒๕๕๕ โดยเฉพาะในกลุ่มเพศที่สามที่เป็นชายรักชายประกอบอาชีพพิเศษ (ขายบริการทางเพศ) กลุ่มผู้ใช้แรงงานและเครือญาติ ขณะที่แนวโน้มของสถานการณ์ผู้ป่วยโรคเอดส์เลวร้ายลงเรื่อยๆ พวกเขาได้รับ การตีตรา หรือ ถูกแสดงความรังเกียจ จากชุมชน ส่งผลทำให้มีสุขภาพและคุณภาพชีวิตที่ย่ำแย่ ในฐานะที่ผู้เขียน (อสม.ผู้ปฏิบัติงาน) ได้เคยผ่านประสบการณ์ที่เลวร้ายนี้มาก่อน จึงก่อให้เกิดแรงบันดาลใจที่จะค้นหาวิธีการ สำหรับขจัดหรือลดความรุนแรงของปัญหาของผู้ที่ติดเชื้อเอชไอวีและผู้ป่วยโรคเอดส์

แนวคิดในการดำเนินการ/กรอบแนวคิด

ดำเนินงาน ในกลุ่มเป้าหมายที่เสี่ยงต่อการติดเชื้อเอชไอวี จำนวน ๖๐ คน จำแนกเป็นกลุ่มผู้จำหน่ายทองชุบ ๔๐ คน และกลุ่มชายรักชาย (อาชีพพิเศษ) ๒๐ คน รวมทั้งกลุ่มผู้ติดเชื้อเอชไอวีและผู้ป่วยโรคเอดส์ ในเขตพื้นที่ ต.เหล่าดอกไม้ และ พื้นที่ หมู่ ๑๐ ต.กระบาก อ.ชื่นชม จ.มหาสารคาม ระหว่าง พ.ศ. ๒๕๕๕-๒๕๕๖

วัตถุประสงค์

เพื่อลดอุบัติการณ์ของผู้ติดเชื้อเอชไอวีรายใหม่ ลดอัตราการเสียชีวิตของผู้ป่วยโรคเอดส์ และ ขจัด/ลดปัญหาของชุมชนใน การตีตรา ต่อผู้ติดเชื้อเอชไอวีและผู้ป่วยโรคเอดส์

วิธีการ/ขั้นตอน/กระบวนงาน

แผนงานการจัดการสุขภาพชุมชน ถูกจัดทำขึ้นโดยการวิเคราะห์สถานการณ์และมีส่วนร่วมของชุมชน รวมทั้งได้รับการสนับสนุนจากโรงพยาบาลเชียงยืน และ รพ.สต.กระบากเฉลิมพระเกียรติ และได้รับการสนับสนุนการดำเนินงานจากกองทุนประกันสุขภาพตำบล เป็นจำนวนเงิน ๒๕๘๐๐ บาท

ทีมงาน อสม. จำนวนอสม.ทั้งหมดของ ต.เหล่าดอกไม้ ๒๔ คน เขารับการฝึกอบรมเพื่อให้มีความรู้และแนวทางปฏิบัติสำหรับจัดการผู้ติดเชื้อเอชไอวีและผู้ป่วยโรคเอดส์ จากนั้นจึงจัดให้ อสม.ลงปฏิบัติงาน หมู่บ้านละ ๒ คน ครอบคลุมทั้ง ๑๒ หมู่บ้าน ของพื้นที่ ต.เหล่าดอกไม้

การประเมินผลสำเร็จของผลงาน

วิธีการประเมินผลสำเร็จ (การเก็บรวบรวมข้อมูล ฯลฯ) ตัวชี้วัดที่ใช้ประเมินผลสำเร็จของงาน เช่น ราอัตราของผู้ติดเชื้อเอชไอวีรายใหม่ อัตราการเสียชีวิตของผู้ป่วยโรคเอดส์ จำนวนผู้ติดเชื้อเอชไอวีและผู้ป่วยโรคเอดส์ที่กล้าเปิดเผยตนเองต่อชุมชน และ จำนวนผู้สมัครใจตรวจพิสูจน์การติดเชื้อเอชไอวี

ผลผลิตที่เกิดขึ้น

• ผู้ติดเชื้อเอชไอวีรายใหม่ ๒ ราย และ ผู้ป่วยโรคเอดส์เสียชีวิต ๒ ราย (เทียบกับจำนวนผู้ติดเชื้อรายใหม่ ๓ ราย และผู้ป่วยโรคเอดส์เสียชีวิต ๓ ราย ระหว่าง พ.ศ.๒๕๕๔-๒๕๕๕)
• ผู้ติดเชื้อเอชไอวี ๒๕ ราย และ ผู้ป่วยโรคเอดส์ ๒๐ ราย เปิดเผยตนเองต่อชุมชนและสังคม (๔ ราย จากพื้นที่ หมู่ ๑๐ ต.กระบาก และ ๑๖ ราย จากพื้นที่ ต.เหล่าดอกไม้)
• กลุ่มเป้าหมายที่เสี่ยงต่อการติดเชื้อเอชไอวี จำนวน ๕๐ คน จากจำนวนทั้งหมด ๖๐ คน สมัครใจที่ตรวจเลือดพิสูจน์การติดเชื้อเอชไอวี พบว่ามีการติดเชื้อเอชไอวี ๑ ราย
• ปฏิทินกินยาต้านไวรัสเอดส์พร้อมการตั้งเวลาปลุกเตือน สามารถนำไปใช้ประโยชน์เป็นอย่างดีในการช่วยให้ผู้ป่วยโรคเอดส์กินยาต้านไวรัสเอดส์อย่างสม่ำเสมอ

ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น การแก้ปัญหาตีตราผู้ติดเชื้อเอชไอวีและผู้ป่วยโรคเอดส์ ประสบความสำเร็จในการดำเนินการทำให้ชุมชนเลิกรังเกียจผู้ป่วยโรคเอดส์และผู้ติดเชื้อเอชไอวี จนกล้าเปิดเผยตนเองและใช้ชีวิตในชุมชนได้อย่างปกติสุข ผู้ป่วยโรคเอดส์ได้รับการดูแล และนวัตกรรมปฏิทินกินยาต้านไวรัสเอดส์พร้อมการตั้งเวลาปลุกเตือน ช่วยให้ผู้ป่วยได้กินยาต้านไวรัสเอดส์อย่างสม่ำเสมอ อีกทั้งกลุ่มผู้เสี่ยงต่อการติดเชื้อเอชไอวี ได้รับความรู้และตระหนักถึงอันตรายของการเป็นโรคเอดส์ และสมัครใจที่จะตรวจเลือดเพื่อพิสูจน์การติดเชื้อเอชไอวีด้วยตนเอง

ปัจจัยแห่งความสำเร็จ/ปัจจัยสนับสนุนให้เกิดความสำเร็จของผลงาน

ด้านเจ้าของผลงาน นางอรทัย นรศรี เป็นผู้ติดเชื้อเอชไอวีและนำประสบการณ์อันเลวร้ายที่ถูกชุมชนตีตรามาช่วยเหลือผู้ติดเชื้อเอชไอวีและผู้ป่วยโรคเอดส์ ด้วยแรงบันดาลใจและความมุ่งมั่นอย่างยิ่ง

ด้านทีมพี่เลี้ยง ทีมพี่เลี้ยงจาก รพ.สต. และผู้นำชุมชนที่ร่วมกันขับเคลื่อนงาน มีความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน

ด้านทีมบริหารจัดการ ทีมงานเพื่อน อสม. มีความรักและสามัคคีเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน และเป็นทีมงานคุณภาพที่มีความมุ่งมั่นที่จะช่วยเหลือผู้ติดเชื้อเอชไอวีและผู้ป่วยโรคเอดส์อย่างจริงจัง

ประวัติของ อสม.

นางอรทัย นอระศรี อายุ ๓๓ ปี สำเร็จการศึกษาชั้นประถมปีที่ ๖ ระยะเวลาในการเป็น อสม. ๘ ปี ได้รับคัดเลือกเป็น อสม.ดีเด่นระดับชาติสาขาการป้องกันและแก้ไขปัญหาเอดส์ในชุมชน ประจำปี ๒๕๕๗