การสังเคราะห์ข้อมูลผลงาน อสม. ดีเด่นระดับชาติ
และ อสม.ดีเยี่ยม



กลุ่มของผลงาน  การจัดการสุขภาพชุมชน อสม. ดีเด่นระดับชาติ     ปีที่ได้รับรางวัล พ.ศ.๒๕๕๗

ชื่อผลงาน  การป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด บ้านโกแดง จ.ศรีสะเกษ

สาขาที่เด่นของผลงาน  สาขาการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในชุมชน

เจ้าของผลงาน (อสม.)  นางสาวชนิศา ทองสุทธิ์

สถานที่ติดต่อ   บ้านเลขที่ ๘๒ หมู่ ๑๒ ตำบลส้มป่อย อำเภอราศีไศล จังหวัดศรีสะเกษ

บทคัดย่อ

ปัญหาสิ่งเสพติดเป็นหนึ่งในปัญหาสังคมยุคปัจจุบัน และมีแนวโน้มที่เพิ่มขึ้นของจำนวนผู้สูบบุหรี่ ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และ ติดสารเสพติด ผลงานชิ้นนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างเครือข่ายป้องกันสิ่งเสพติด และเสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับประชาชนและเยาวชนให้ห่างไกลสิ่งเสพติด ณ หมู่บ้านโกแดง และขยายจนครอบคลุม ต.ส้มป่อย อ.ราศีไศล จ.ศรีสะเกษ แผนดำเนินงานด้วยทฤษฎี ๓ ก. (กรรมการ กิจกรรม และ กองทุน) ถูกจัดทำขึ้นภายใต้การมีส่วนร่วมของชุมชน ระหว่างปี พ.ศ.๒๕๕๖-๒๕๕๖ ผลการปฏิบัติพบว่า เกิดงานศพปลอดเหล้าใน ๑๒ หมู่บ้านของตำบลส้มป่อย (จากจำนวน ๑๗ หมู่บ้าน) และจำนวนผู้ดื่มเหล้าลดลงจาก ๔๘๕๔ คน เหลือ ๒๓๗๖ คน (ลดลงจาก ๑๔๒ คน เหลือ ๘๖ คน ที่หมู่บ้านโกแดง) โครงการเยาวชนต้านสิ่งเสพติดก่อให้เกิดผู้นำเยาวชน ๘๕ คน และ ผู้นำหมู่บ้าน ๕๑ คน เพื่อดำเนินกิจกรรมต้านสิ่งเสพติดในครอบครัว โรงเรียน และหมู่บ้านต่างๆ รวมทั้งเกิดการรณรงค์ต้านสิ่งเสพติด ๔ ครั้ง ชักชวนให้ร้านค้าต่างๆภายในตำบลจำหน่ายบุหรี่และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ให้เป็นไปตามบทบัญญัติของกฎหมาย

สถานการ์และความสำคัญของปัญหา

ปัญหาสิ่งเสพติดเป็นหนึ่งในปัญหาสำคัญของตำบลส้มป่อย อำเภอราศีไศล จังหวัดศรีสะเกษ ส่งผลกระทบต่อให้เกิดปัญหาสังคม อาชญากรรม และคุณภาพชีวิตของชาวบ้าน ข้อมูลจากการสำรวจเมื่อพ.ศ.๒๕๕๔ ระบุว่า เยาวชนและหนุ่มสาวของตำบลส้มป่อย อายุ ๑๐ – ๒๔ ปี สูบบุหรี่เพิ่มขึ้นจำนวน ๒๔ คน (คิดเป็นร้อยละ ๑๙.๖) ขณะที่อีกจำนวน ๕ คน เสพย์สารเสพติดชนิดที่รุนแรง เป็นที่น่าสังเกตว่า การดื่มเหล้านั้นเกี่ยวข้องโดยตรงกับวัฒนธรรมและค่านิยมของท้องถิ่น เช่น ดื่มเหล้าในงานศพ หรืองานบุญทางพุทธศาสนา นอกจากนี้ยังพบว่าเจ้าของร้านค้าต่างๆของชุมชนจำหน่ายบุหรี่และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยมิได้คำนึงถึงข้อกำหนดตามบทบัญญัติของกฎหมาย

แนวคิดในการดำเนินการ/กรอบแนวคิด

ดำเนินงาน ในพื้นที่ตำบลส้มป่อย อำเภอราศีไศล จังหวัดศรีสะเกษ ระหว่าง พ.ศ. ๒๕๕๕-๒๕๕๖

วัตถุประสงค์

เพื่อดำเนินการป้องกันและแก้ไขปัญหาสิ่งเสพติด เน้นที่กลุ่มเยาวชนและหนุ่มสาว (อายุ ๑๐ – ๒๔ ปี) ของพื้นที่ตำบลส้มป่อย อำเภอราศีไศล จังหวัดศรีสะเกษ

วิธีการ/ขั้นตอน/กระบวนงาน

แผนงานการดำเนินงาน ถูกจัดทำขึ้นภายใต้การประสานงานระหว่าง อสม. ผู้นำชุมชน รพ.สต. โดยใช้ทฤษฎี ๓ ก. (กรรมการ กิจกรรม และ กองทุน) เป็นแนวทางสำหรับการขับเคลื่อน โดยอสม. จัดทีมงานที่รับผิดชอบลงพื้นที่และปฏิบัติงานตามที่ได้รับมอบหมาย ครอบคลุมทั้ง ๑๗ หมู่บ้านของตำบลส้มป่อย

โครงการเยาวชนรุ่นใหม่ห่างไกลยาเสพติด มุ่งสร้างผู้นำเยาวชนและผู้นำหมู่บ้านเพื่อเป็นแกนนำในการขจัดสิ่งเสพติดออกไปจากครอบครัว โรงเรียน และ หมู่บ้าน

โครงการสร้างความสุขเพื่อครอบครัว มุ่งให้แกนนำเยาวชนสร้างเครือข่ายต่อต้านสิ่งเสพติดและทำกิจกิจต้านสารเสพติด

โครงการงานศพปลอดเหล้า มุ่งเน้นให้งดดื่มเหล้าในงานศพ เริ่มทดลองที่หมู่บ้านโกแดง และให้ขยายครอบคลุมทุกหมู่บ้านของตำบลส้มป่อย

โครงการงานชุมชนปลอดเหล้า เป็นการรณรงค์ให้ชาวบ้านและเจ้าของร้านค้าต่างๆในชุมชน ตระหนักถึงความสำคัญในการต่อต้านสิ่งเสพติด

โครงการรณรงค์ต่อต้านสารเสพติด มุ่งเน้นให้งดดื่มเหล้าในงานวัดและสถานที่ราชการของตำบลส้มป่อย เนื่องในโอกาสเฉลิมพระชนมพรรษาครอบรอบ ๘๔ พรรษา

การประเมินผลสำเร็จของผลงาน

วิธีการประเมินผลสำเร็จ (การเก็บรวบรวมข้อมูล ฯลฯ) ประเมินจากกิจกรรมที่เกิดขึ้นจริงจากการดำเนินงาน เช่น จำนวนผู้ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ที่ลดลง และงานศพปลอดเหล้า จำนวนผู้นำเยาวชนและผู้นำหมู่บ้าน และจำนวนเครือข่ายต้านสิ่งเสพติดที่ถูกสร้างขึ้นมา จำนวนร้านค้าในชุมชนที่จำหน่ายบุหรี่และเหล้า ที่ปฏิบัติตามบทบัญญัติของกฎหมาย ปัญหาสังคมและอาชญากรรมที่เกิดขึ้นในชุมชนอันเนื่องมาจากสิ่งเสพติด

ผลผลิตที่เกิดขึ้น
• เกิดงานศพปลอดเหล้าใน ๑๒ หมู่บ้านของตำบลส้มป่อย (จากจำนวน ๑๗ หมู่บ้าน) และจำนวนผู้ดื่มเหล้าลดลงจาก ๔๘๕๔ คน เหลือ ๒๓๗๖ คน (ลดลงจาก ๑๔๒ คน เหลือ ๘๖ คน ที่หมู่บ้านโกแดง) และร้านค้าต่างๆในชุมชนที่จำหน่ายบุหรี่และเหล้า ปฏิบัติตามบทบัญญัติของกฎหมาย
• เกิดผู้นำเยาวชน ๘๕ คน และ ผู้นำหมู่บ้าน ๕๑ คน เพื่อดำเนินกิจกรรมต้านสิ่งเสพติดในครอบครัว โรงเรียน และหมู่บ้านต่างๆ
• เกิดการรณรงค์ต้านสิ่งเสพติด ๔ ครั้ง ชักชวนให้ร้านค้าต่างๆภายในตำบลจำหน่ายบุหรี่และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ให้เป็นไปตามบทบัญญัติของกฎหมาย
• ปัญหาสังคมและอาชญากรรมของชุมชนอันเนื่องมาจากสิ่งเสพติดลดลงอย่างชัดเจน

ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น การแก้ไขปัญหาสิ่งเสพติดด้วยการจัดการบริหารแบบองค์รวม อาศัยความร่วมมือของชุมชนภายใต้แนวทางของทฤษฎี ๓ ก. ประสบความสำเร็จในการสร้างความเข้มแข็งให้กับเครือข่ายต้านยาสิ่งเสพติดของชุมชน สร้างแกนนำเยาวชนและแกนนำหมู่บ้านขึ้นมาดำเนินการต่อต้านสิ่งเสพติดในครอบครัว โรงเรียน และในหมู่บ้าน ส่งผลให้มีจำนวนผู้ดื่มเหล้าลดลง เกิดงานศพปลอดเหล้าขึ้นใน ๑๒ หมู่บ้าน ร้านค้าต่างๆในชุมชนจำหน่ายบุหรี่และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เป็นไปตามข้อกำหนดของกฎหมาย ปัญหาสังคมและอาชญากรรมของชุมชนอันเนื่องมาจากสิ่งเสพติดลดลงอย่างชัดเจน

ปัจจัยแห่งความสำเร็จ/ปัจจัยสนับสนุนให้เกิดความสำเร็จของผลงาน

ด้านเจ้าของผลงาน นางสาวชนิศา ทองสุทธิ์ ปฏิบัติหน้าที่ อสม.เป็นระยะเวลา ๑๐ ปี เป็นผู้นำที่มีความตั้งใจอย่างแรงกล้าในการขจัดสิ่งเสพติดออกไปจากชุมชน มีศักยภาพในการประสานงาน และการทำงานร่วมกับคนอื่นๆ

ด้านทีมพี่เลี้ยง การสนับสนุนทางด้านวิชาการจากเจ้าหน้าที่สาธารณสุขอำเภอ และ รพ.สต.

ด้านทีมบริหารจัดการ ทีมงาน อสม. มีความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน และเป็นทีมงานคุณภาพที่มีความมุ่งมั่นที่จะดำเนินงานป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในชุมชนให้ประสบความสำเร็จ

ประวัติของ อสม.

นางสาวชนิศา ทองสุทธิ์ อายุ ๔๗ ปี ระยะเวลาที่เป็นอสม. ๑๐ ปี