การสังเคราะห์ข้อมูลผลงาน อสม. ดีเด่นระดับชาติ
และ อสม.ดีเยี่ยม



กลุ่มของผลงาน  การจัดการสุขภาพชุมชน อสม. ดีเด่นระดับชาติ     ปีที่ได้รับรางวัล พ.ศ.๒๕๕๗

ชื่อผลงาน  นวัตกรรมสุขภาพเพื่อการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพของชาวบ้าน

สาขาที่เด่นของผลงาน  สาขาส่งเสริมสุขภาพ

เจ้าของผลงาน (อสม.)  นางเครือวัลย์ สงคราม

สถานที่ติดต่อ   บ้านเลขที่ ๓๒/๒๖ หมู่ ๗ ต.เชี่ยวเหลียง อ.กะเปอร์ จ.ระนอง

บทคัดย่อ

พฤติกรรมสุขภาพที่ดี เป็นสิ่งที่จำเป็นที่จะต้องส่งเสริมให้ประชาชนปฏิบัติได้จริงอย่างสม่ำเสมอ ผลงานของอสม.ชิ้นนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพในหมู่ชาวบ้าน ต.เชี่ยวเหลียง อ.กะเปอร์ จ.ระนอง ภายใต้ความร่วมมือของทีมงานอสม.และทุกภาคส่วนในชุมชน โดยผ่านกระบวนการหาข้อตกลงร่วมกันที่จะดำเนินโครงการส่งเสริมสุขภาพ นวัตกรรมสุขภาพต่างๆ เช่น ผักปลอดสารพิษเพื่อสุขภาพ ธนาคารน้ำหนัก ลานนวดเท้า และ สำนักงานงานสุขภาพเคลื่อนที่ ได้ถูกนำมาประยุกต์ใช้ในการส่งเสริมสุขภาพในชุมชน ผลการดำเนินงานพบว่า อุบัติการณ์ของผู้ป่วยโรคเรื้อรังลดลง เช่น เบาหวาน และความดันโลหิตสูง เมื่อเทียบกับพ.ศ. ๒๕๕๔ และ ๒๕๕๕ พฤติกรรมสุขภาพของชาวบ้านเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดี เช่น การออกกำลังกาย พฤติกรรมการกิน เป็นต้น อีกทั้งค่าดรรชนีชี้วัดสุขภาพเบื้องต้น เช่น BMI เส้นรอบเอว มีค่าเฉลี่ยที่ดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัดเจน

สถานการ์และความสำคัญของปัญหา

พฤติกรรมสุขภาพเป็นหลักการสำคัญทางสุขภาพที่จะต้องส่งเสริมและปลูกฝังให้ประชาชนปฏิบัติอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้มีสุขภาพและคุณภาพชีวิตที่ดี ชาวบ้านส่วนหนึ่งของหมู่บ้านชลนิมิต ต.เชี่ยวเหลียง อ.กะเปอร์ จ.ระนอง มีปัญหาสุขภาพอันเนื่องมาจากพฤติกรรมสุขภาพที่ไม่ดี ป่วยเป็นโรคเรื้อรัง เช่น โรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง อันส่งผลกระทบต่อการเสียค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาลและคุณภาพชีวิต จึงมีความจำเป็นที่จะต้องดำเนินการจัดการสุขภาพแบบองค์รวมเพื่อแก้ปัญหาดังกล่าว

แนวคิดในการดำเนินการ/กรอบแนวคิด

ดำเนินงานส่งเสริมสุขภาพ ในพื้นที่ บ้านชลนิมิต ต.เชี่ยวเหลียง อ.กะเปอร์ จ.ระนอง พ.ศ ๒๕๕๖

วัตถุประสงค์

เพื่อใช้นวัตกรรมสุขภาพทำการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของชาวบ้าน บ้านชลนิมิต ต.เชี่ยวเหลียง อ.กะเปอร์ จ.ระนอง

วิธีการ/ขั้นตอน/กระบวนงาน

ข้อตกลงร่วมกันในการส่งเสริมสุขภาพชุมชน เปิดเวทีสาธารณะขึ้นในหมู่บ้านชลนิมิตเพื่อรับฟังความคิดแห็นจากชาวบ้าน ทีมงานอสม. ผู้นำชุมชน ตัวแทนจากสำนักงานหลักประกันสุขภาพตำบล และ รพ.สต. เพื่อหาข้อตกลงร่วมกันในการดำเนินการส่งเสริมส่งภาพแบบองค์รวม

นวัตกรรมสุขภาพ เช่น ผักอินทรีย์เพื่อสุขภาพ ธนาคารน้ำหนัก ลานนวดเท้า และ สำนักงานสุขภาพเคลื่อนที่ ถูกคิดค้นขึ้นมาเพื่อประยุกต์ใช้ในการส่งเสริมสุขภาพ

บทบาทของอสม. ทีมงานอสม.ที่ได้รับมอบหมายหน้าที่รับผิดชอบ ดำเนินการนำชาวบ้านออกกำลังกาย แนะนำการปลูกและการบริโภคผักอินทรีย์ การวัดค่า BMI และเส้นรอบเอว การตรวจคัดกรองหาผู้ป่วยโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง เป็นต้น

การประเมินผลสำเร็จของผลงาน

วิธีการประเมินผลสำเร็จ (การเก็บรวบรวมข้อมูล ฯลฯ) ประเมินจากกิจกรรมที่เกิดขึ้นจริงจากการดำเนินงานส่งเสริมสุขภาพในชุมชน เช่น อุบัติการณ์ของการตรวจคัดกรองโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง กิจกรรมส่งเสริมสุขภาพต่างๆ การวัดค่า BMI และเส้นรอบเอว เป็นต้น

ผลผลิตที่เกิดขึ้น
• จากจำนวนชาวบ้านที่เข้าร่วมโครงการส่งเสริมสุขภาพ ๘๑ คน ในระยะเวลาหกเดือน มีผู้ที่น้ำหนักลดลง ๓๔ คน (ร้อยละ ๔๑.๙) น้ำหนักคงที่ ๓๖ คน (ร้อยละ ๔๔.๔) และ น้ำหนักเพิ่มขึ้น ๑๑ คน (ร้อยละ ๒๕.๐)
• ชาวบ้านได้เข้าร่วมกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพอย่างต่อเนื่อง มีพฤติกรรมของการออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ และมีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภค มีการปลูกและบริโภคผักปลอดสารพิษกันอย่างต่อเนื่อง และมีสำนักงานบริการสุขภาพเคลื่อนที่เพื่อให้ส่งเสริมและให้บริการสุขภาพต่อชาวบ้านอย่างทั่วถึง

ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น ผลงานการส่งเสริมสุขภาพแบบองค์รวม ณ บ้านชลนิมิต ต.เชี่ยวเหลียง อ.กะเปอร์ จ.ระนอง ได้ก่อให้เกิดการออกกำลังกาย และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพในการบริโภค ในหมู่ชาวบ้านอย่างทั่วถึง ส่งผลให้ชาวบ้านมีสุขภาพโดยรวมดีขึ้น

ปัจจัยแห่งความสำเร็จ/ปัจจัยสนับสนุนให้เกิดความสำเร็จของผลงาน

ด้านเจ้าของผลงาน นางเครือวัลย์ สงคราม ปฏิบัติหน้าที่ อสม.เป็นระยะเวลา ๙ ปี เป็นผู้นำที่มีความตั้งใจอย่างแรงกล้าในการดำเนินการส่งเสริมสุขภาพ มีศักยภาพในการประสานงาน และการทำงานร่วมกับคนอื่นๆ

ด้านทีมพี่เลี้ยง การสนับสนุนทางด้านวิชาการจากเจ้าหน้าที่สาธารณสุขอำเภอ และ รพ.สต.

ด้านทีมบริหารจัดการ ทีมงาน อสม. มีความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน และเป็นทีมงานคุณภาพที่มีความมุ่งมั่นที่จะดำเนินงานส่งเสริมสุขภาพในชุมชนให้ประสบความสำเร็จ

ประวัติของ อสม.

นางเครือวัลย์ สงคราม อายุ ๓๕ ปี ระยะเวลาเป็นอสม. ๙ ปี สำเร็จการศึกษา ม.๖ อาชีพทำสวนปาล์ม สวนยางพารา